‘सोन्याचा चमचा’ नव्हे, संघर्षाची शिदोरी!

 ‘सोन्याचा चमचा’ नव्हे, संघर्षाची शिदोरी!

रोहित पवारांच्या संघर्षावर राजेंद्र पवारांचा सडेतोड पलटवार; ‘राजकारणात विषारी साप डसला तर त्याचे दात उपसण्याची हिंमत ठेव’!

सोलापूर (कटूसत्य वृत्त)एमपीएससीच्या विद्यार्थ्यांच्या आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर आमदार रोहित पवार यांच्यासोबत रस्त्यावर झोपलेले त्यांचे वडील राजेंद्र पवार यांची सोशल मीडियावरील भावनिक आणि सडेतोड पोस्ट सध्या चर्चेचा विषय ठरली आहे. विरोधकांकडून रोहित पवार यांच्या राजकीय आणि आर्थिक पार्श्वभूमीवर सातत्याने उपस्थित केला जाणारा ‘सोन्याचा चमचा’ हा मुद्दा राजेंद्र पवार यांनी थेट खोडून काढण्याचा प्रयत्न या पोस्टमधून केला आहे.

‘रोहित, तुझा संघर्ष आणि कमिटमेंट असूनही विरोधक सतत म्हणत असलेला तुझ्या तोंडातील सोन्याचा चमचा शोधू लागलो,’ असे म्हणत राजेंद्र पवार यांनी आपल्या कुटुंबाच्या संघर्षाचा इतिहासच मांडला आहे.

११० रुपयांच्या पगारापासून पद्मश्रीपर्यंतचा प्रवास

राजेंद्र पवार यांनी आपल्या वडिलांचा, आप्पासाहेब पवार यांचा संघर्ष सांगताना १९५४ मध्ये अवघ्या ११० रुपयांच्या पगारावर त्यांनी नोकरी सुरू केल्याचे नमूद केले आहे. सुमारे २५ वर्षे नोकरी केल्यानंतर उर्वरित आयुष्य शेतकरी आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेसाठी सामाजिक कामात घालवल्याचा दावा त्यांनी केला.

महाराष्ट्रात क्रॉसब्रीड गायींचा प्रसार, १९८० च्या दशकात ठिबक सिंचनाचा प्रसार आणि शेतकऱ्यांच्या जोडधंद्यांसाठी केलेल्या कामाचा उल्लेख करत त्यांनी आपल्या वडिलांना केंद्र सरकारने पद्मश्री पुरस्कार दिल्याचेही सांगितले आहे.

राजकारणी भावाला राजकीय मदत करणे हे ‘थॅंकलेस जॉब’ असले तरी आप्पासाहेब पवार यांनी सामाजिक कामासोबत तेही केले, असा उल्लेख पोस्टमध्ये आहे.

‘माझाही प्रवास संघर्षातूनच’

रोहित पवार यांचे वडील राजेंद्र पवार यांनी स्वतःच्या आयुष्याचा प्रवासही याच संदर्भात मांडला आहे. १९७८ मध्ये अवघे ५०० डॉलर घेऊन आपण अमेरिकेत शिक्षणासाठी गेलो आणि तेथे संघर्ष केला, असे त्यांनी नमूद केले.

अमेरिकेतील झगमगाटात रमण्याऐवजी महाराष्ट्रातील स्वतःच्या शेतीत परतलो, असे सांगत शेती ही आनंद आणि संघर्षाचे मिश्रण असल्याचे त्यांनी म्हटले आहे. सामाजिक भावनेतून संस्था चालवताना शेतकऱ्यांसाठी मुरघास, कॉन्ट्रॅक्ट फार्मिंग, पोल्ट्रीसह विविध उपक्रम राबविल्याचा दावा त्यांनी केला.

यातून ‘पवार कुटुंब म्हणजे केवळ राजकीय वारसा’ अशी विरोधकांची मांडणी चुकीची असल्याचा अप्रत्यक्ष संदेश देण्याचा प्रयत्न या पोस्टमधून करण्यात आला आहे.

‘राजकारणात येण्यापूर्वी स्वतःची इंडस्ट्री उभी केली’

रोहित पवार यांच्या राजकीय वाटचालीबाबतही राजेंद्र पवार यांनी महत्त्वाचे भाष्य केले आहे. कॉलेजचे शिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर केवळ स्वतःसाठी नोकरी न करता हजारो ग्रामीण तरुणांना रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देण्याच्या उद्देशाने स्वतःची इंडस्ट्री उभी केली आणि त्यानंतर राजकारणात प्रवेश केला, असा दावा त्यांनी केला आहे. म्हणजेच रोहित पवार यांची ओळख केवळ राजकीय घराण्याचा वारसदार म्हणून न पाहता उद्योग, रोजगार आणि ग्रामीण भागाशी जोडलेला तरुण म्हणून पाहावी, असा सूर या पोस्टमध्ये आहे.

‘बिळ सापाचे की खेकड्याचे, विचार न करता हात घालायचास!’

पोस्टमधील सर्वाधिक लक्षवेधी भाग म्हणजे रोहित पवारांच्या बालपणीच्या आठवणींचा.

लहानपणी महागडी खेळणी नसल्यामुळे रोहित आपल्या मित्रांसोबत ओढ्यावर मासे आणि खेकडे पकडण्यासाठी जायचा. बिळ सापाचे आहे की खेकड्याचे, याचा विचार न करता त्यात हात घालायचा, असे सांगत राजेंद्र पवार यांनी त्याच्या धाडसी स्वभावाची तुलना सध्याच्या राजकारणाशी केली आहे. याच संदर्भातून त्यांनी रोहितला थेट इशारा देत म्हटले आहे की, राजकारणातील एखादा ‘विषारी साप’ डसला तर त्याचे विष पचवण्याची तयारी ठेव आणि त्याचे दात उपसण्याची हिंमतही ठेव. या एका वाक्यातून राजकारणातील संघर्ष, विरोधकांचे हल्ले आणि त्याला सामोरे जाण्याची मानसिक तयारी यांचे चित्र उभे राहते.

‘माझ्या मुलाला सोन्याचा चमचा मिळणार नाही!’

पोस्टचा केंद्रबिंदू मात्र ‘सोन्याचा चमचा’ या आरोपाभोवतीच आहे. राजेंद्र पवार यांनी आपल्या मुलाला उद्देशून लिहिले आहे की, त्यांचा स्वतःचा बाप राजकारणात नव्हता आणि त्यांच्या वडिलांचेही मोठे राजकीय प्रस्थ नव्हते. त्यामुळे राजकारणात संघर्ष अटळ आहे. ‘तुझा सोन्याचा चमचा तुला मिळणारही नाही; पण स्वतःसाठी राजकारण न करता हजारो तरुण पिढ्यांचे आणि गोरगरिबांचे सोने कर,’ असा संदेश त्यांनी रोहित पवारांना दिला आहे. यातून केवळ मुलाला भावनिक पाठिंबा देण्यापेक्षा त्याच्यावर सार्वजनिक जीवनाची जबाबदारी सोपविण्याचा प्रयत्न दिसून येतो.

‘बापाला काळजी करता येत नाही, असे नाही…’

पोस्टच्या शेवटी राजेंद्र पवार यांनी वडील-मुलाच्या नात्याचा भावनिक पैलूही उलगडला आहे. उभारणीच्या संघर्षात वेळ गेल्यामुळे लहानपणी मुलाला खेळवता आले नाही, मात्र आता त्याच्या पाठीशी असल्याचे त्यांनी म्हटले आहे. ‘लढ, संघर्ष अटळ आहे,’ हा संदेश देत त्यांनी रोहितच्या राजकीय वाटचालीला आपला पूर्ण पाठिंबा असल्याचे स्पष्ट केले.

एमपीएससी आंदोलनातून पुन्हा ‘पवार विरुद्ध विरोधक’ संघर्ष?

एमपीएससी विद्यार्थ्यांच्या आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर ही पोस्ट समोर आल्याने तिचे राजकीय महत्त्वही वाढले आहे. आंदोलनात रोहित पवार सहभागी होत असताना त्यांच्या पार्श्वभूमीवर टीका करणाऱ्या विरोधकांना राजेंद्र पवार यांनी थेट उत्तर दिल्याचे या पोस्टवरून दिसते.

मात्र ‘सोन्याचा चमचा’ या आरोपाला उत्तर देताना पवार कुटुंबाचा संघर्ष, शेती, उद्योग, सामाजिक कार्य आणि रोजगारनिर्मितीचा इतिहास मांडण्यात आला आहे. त्यामुळे ही पोस्ट केवळ वडिलांनी मुलासाठी लिहिलेली भावनिक पोस्ट न राहता रोहित पवारांच्या राजकीय प्रतिमेचे समर्थन करणारा एक प्रकारचा सार्वजनिक बचावही ठरला आहे.

‘वारसा असेल तर तो केवळ राजकारणाचा नसावा; संघर्षाचा, सामाजिक बांधिलकीचा आणि सामान्य माणसासाठी काम करण्याचा असावा,’ असा संदेश या संपूर्ण पोस्टमधून पुढे येतो.

आता एमपीएससी आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर रोहित पवार यांच्यावरील राजकीय टीका आणखी तीव्र होते की त्यांच्या वडिलांच्या या सडेतोड भूमिकेमुळे पवार कुटुंबाची बाजू अधिक ठामपणे जनतेसमोर येते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.