अक्कलकोटात सोलर प्रकल्पांची क्रेझ; हजारो एकर जमीन भाडेतत्त्वावर

 अक्कलकोटात सोलर प्रकल्पांची क्रेझ; हजारो एकर जमीन भाडेतत्त्वावर

अक्कलकोट (कटूसत्य वृत्त):- दुष्काळ, अवकाळी पाऊस, वाढता उत्पादन खर्च आणि शेतीमालाला मिळणारा अपुरा दर यामुळे शेतीतील उत्पन्न दिवसेंदिवस अनिश्चित होत चालले आहे. अशा परिस्थितीत निश्चित आर्थिक उत्पन्नाच्या शोधात अक्कलकोट तालुक्यातील अनेक शेतकरी स्वखुशीने आपल्या शेतजमिनी सौरऊर्जा (सोलर) प्रकल्पांसाठी भाडेतत्त्वावर देत असल्याचे चित्र दिसून येत आहे.

तालुक्यातील हसापूर, हत्तीकणबस, चपळगाव, बॅगेहळ्ळी आदी भागांमध्ये विविध सोलर कंपन्यांनी प्रकल्प उभारण्यास सुरुवात केली आहे. या कंपन्यांकडून शेतकऱ्यांना प्रति एकर वार्षिक सुमारे ५० हजार रुपये भाडे देण्याची ऑफर दिली जात असल्याने या प्रकल्पांना चांगला प्रतिसाद मिळत आहे. वर्षभर शेती करूनही हमखास उत्पन्नाची शाश्वती नसताना सोलर प्रकल्पातून मिळणारे निश्चित भाडे शेतकऱ्यांसाठी आकर्षणाचे केंद्र ठरत आहे.

विशेष म्हणजे बहुतांश ठिकाणी शेतकरी कोणत्याही दबावाशिवाय स्वतःहून जमीन भाडेतत्त्वावर देत आहेत. शेतीतील जोखीम कमी करून कुटुंबाला स्थिर आर्थिक आधार मिळावा, हा त्यामागील प्रमुख उद्देश असल्याचे शेतकरी सांगतात. सलग काही वर्षे नुकसान सहन केलेल्या शेतकऱ्यांनी सोलर प्रकल्प हा अधिक सुरक्षित आणि फायदेशीर पर्याय असल्याचे मत व्यक्त केले आहे.

अक्कलकोट तालुक्याचा मोठा भाग कोरडवाहू असून शेती प्रामुख्याने पावसावर अवलंबून आहे. अनेकदा अपेक्षित उत्पादन मिळत नसल्याने शेतकऱ्यांना आर्थिक अडचणींचा सामना करावा लागतो. त्यातच बियाणे, खते, औषधे, मजुरी आणि वीज खर्च सातत्याने वाढत असल्याने शेतीचे गणित अधिकच कठीण बनले आहे. अशा वेळी सोलर प्रकल्पांमधून मिळणारे नियमित उत्पन्न शेतकऱ्यांसाठी दिलासादायक ठरत आहे.

तज्ज्ञांच्या मते, देशातील वाढत्या वीज गरजांमुळे ग्रामीण भागात सौरऊर्जा प्रकल्पांची संख्या वाढत आहे. हे प्रकल्प पर्यावरणपूरक असले तरी शेतीयोग्य जमिनीचा वापर ऊर्जानिर्मितीसाठी होत असल्याने भविष्यात त्याचे सामाजिक आणि आर्थिक परिणाम अभ्यासणे आवश्यक ठरणार आहे.

दरम्यान, तालुक्यात हजारो एकर जमीन सोलर प्रकल्पांसाठी भाडेतत्त्वावर जात असल्याने ग्रामीण अर्थकारणातही बदल घडू लागले आहेत. शेतीतील अनिश्चिततेपेक्षा नियमित उत्पन्नाचा मार्ग स्वीकारणाऱ्या शेतकऱ्यांची संख्या वाढत असून, अक्कलकोट तालुक्यात सौरऊर्जा प्रकल्पांचा वाढता विस्तार सध्या चर्चेचा विषय ठरला आहे.

प्रति एकर ५० हजारांचे वार्षिक भाडे

सोलर कंपन्यांकडून शेतकऱ्यांना प्रति एकर सुमारे ५० हजार रुपये वार्षिक भाडे दिले जात आहे. निश्चित उत्पन्न, कमी जोखीम आणि दीर्घकालीन करार यामुळे अनेक शेतकरी सोलर प्रकल्पांसाठी जमीन  भाडेतत्त्वावर देण्यास प्राधान्य देत आहेत.