‘एआय भय नव्हे, भविष्य’; लोकशाहीकरण गरजेचे – मोदी

  ‘एआय भय नव्हे, भविष्य’; लोकशाहीकरण गरजेचे – मोदी

  

नवी दिल्ली (कटूसत्य वृत्त): एआय हे भय नव्हे तर भविष्य असल्याचे स्पष्ट करत पंतप्रधान Narendra Modi यांनी कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय) सर्वांसाठी खुली आणि लोकाभिमुख असली पाहिजे, असे ठामपणे सांगितले. नवी दिल्लीतील India AI Impact Summit 2026 च्या उद्घाटनप्रसंगी त्यांनी ‘मानव व्हिजन’ची घोषणा करत एआय ही मानव इतिहासातील परिवर्तनकारी शक्ती असल्याचे नमूद केले.

मोदी म्हणाले, एआयचे लोकशाहीकरण झाले नाही तर मानव फक्त ‘डेटा पॉईंट’ किंवा कच्चा माल बनून राहण्याचा धोका आहे. एआय हे समावेशक आणि सक्षमीकरणाचे साधन बनले पाहिजे, विशेषतः ग्लोबल साऊथसाठी. त्यांनी एआयला ‘ओपन स्काय’ देण्याची गरज व्यक्त केली; मात्र त्याचवेळी मजबूत मानवी नियंत्रण आणि पारदर्शक देखरेखीची आवश्यकता अधोरेखित केली.

एआयचा योग्य वापर झाला तर गुंतागुंतीच्या समस्यांचे निराकरण शक्य आहे; परंतु चुकीच्या वापरामुळे अस्थिरता निर्माण होऊ शकते, असा इशाराही त्यांनी दिला. २१व्या शतकातील एआय-आधारित जगात मानवकल्याणासाठी भारताची ‘मानव व्हिजन’ महत्त्वाची कडी ठरेल, असे ते म्हणाले.

डीपफेकचा धोका; सुरक्षा उपायांची गरज

पंतप्रधानांनी डीपफेक आणि बनावट सामग्रीमुळे मुक्त समाजांना धोका निर्माण होऊ शकतो, असे सांगत प्रभावी सुरक्षा उपायांची आवश्यकता अधोरेखित केली. एआयचा वापर मानवकेंद्री ध्येयांपासून दूर गेला तर तो विनाशकारी ठरू शकतो, असा इशारा त्यांनी दिला. भारत एआयला प्रगतीची संधी म्हणून पाहतो, असे स्पष्ट करत त्यांनी एआयला जागतिक सार्वजनिक संपत्ती मानण्याचे आवाहन केले. तंत्रज्ञानाची देवाणघेवाण झाल्यास त्याचे फायदे अनेक पटींनी वाढतील, असे त्यांनी नमूद केले.

जागतिक नेत्यांची उपस्थिती

समिटमध्ये फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष Emmanuel Macron, ब्राझीलचे राष्ट्राध्यक्ष Luiz Inacio Lula da Silva, श्रीलंकेचे राष्ट्राध्यक्ष Anura Kumara Dissanayake, भूतानचे पंतप्रधान Tshering Tobgay, मॉरिशसचे पंतप्रधान Navin Ramgoolam, क्रोएशियाचे पंतप्रधान Andrej Plenkovic, सर्बियाचे राष्ट्राध्यक्ष Aleksandar Vucic, सेशेल्सचे उपराष्ट्राध्यक्ष Ahmed Afif, एस्टोनियाचे राष्ट्राध्यक्ष Alar Karis आणि फिनलंडचे पंतप्रधान Petteri Orpo उपस्थित होते.