गणपती विशेष वृत्तान्त

 गणपती विशेष वृत्तान्त

मोरया गणपती संचलित ‘अष्टविनायक नगरचा राजा’ प्रतिष्ठान महिला मंडळाची गौरवशाली वाटचाल!

सन १९९५ पासून भक्ती, संस्कृती आणि सामाजिक उपक्रमांची परंपरा; जुळे सोलापूरमध्ये महिला मंडळाच्या माध्यमातून गणेशोत्सवाला सामाजिक बांधिलकीची जोड

जुळे सोलापूर (कटूसत्य वृत्त):-  जुळे सोलापूर परिसरातील गणेशभक्ती, सामाजिक बांधिलकी आणि सांस्कृतिक परंपरेला समृद्ध करणारे ‘मोरया गणपती संचलित अष्टविनायक नगरचा राजा प्रतिष्ठान महिला मंडळ’ हे नाव गेल्या अनेक वर्षांपासून गणेशोत्सवाच्या माध्यमातून आपली स्वतंत्र ओळख निर्माण करीत आहे. सन १९९५ पासून या मंडळाने गणेशोत्सवाच्या माध्यमातून धार्मिक श्रद्धेसोबतच सामाजिक आणि सांस्कृतिक उपक्रमांना प्राधान्य देण्याची परंपरा जपली आहे.

गणेशोत्सव हा केवळ उत्सव न राहता समाजाला एकत्र आणणारे प्रभावी माध्यम ठरावे, महिला शक्तीचा सहभाग वाढावा, नव्या पिढीमध्ये संस्कार आणि भारतीय संस्कृतीची जाणीव निर्माण व्हावी, तसेच सामाजिक सलोखा मजबूत व्हावा, या उद्देशाने मंडळाच्या माध्यमातून विविध उपक्रम राबविले जात असल्याचे चित्र आहे.

‘अष्टविनायक नगरचा राजा’ची आकर्षक ओळख मंडळाच्या गणेशमूर्तीला ‘अष्टविनायक नगरचा राजा’ ही ओळख लाभली आहे. आकर्षक सजावट, पारंपरिक धार्मिक वातावरण आणि भक्तिमय उपक्रमांमुळे परिसरातील गणेशभक्तांचे या गणेशोत्सवाकडे विशेष लक्ष वेधले जाते.

मंडळाच्या लोगोमध्ये श्री गणरायाची प्रतिमा आणि पारंपरिक धार्मिक चिन्हांचा वापर करण्यात आला असून, **‘गणपती बाप्पा मोरया’**च्या जयघोषात भक्तिमय वातावरण निर्माण करण्यावर भर दिला जातो.

भक्ती आणि सामाजिक बांधिलकीचा संगम गणेशोत्सवाच्या काळात श्री गणेशाची विधिवत प्रतिष्ठापना, आरती, धार्मिक कार्यक्रम, सांस्कृतिक कार्यक्रम तसेच विविध सामाजिक उपक्रमांचे आयोजन करण्याची परंपरा मंडळाने जपली आहे.

महिला मंडळाच्या माध्यमातून महिलांचा सक्रिय सहभाग वाढविणे, त्यांच्या नेतृत्वगुणांना व्यासपीठ उपलब्ध करून देणे आणि समाजात महिलांच्या सहभागातून सकारात्मक बदल घडवून आणणे, या दिशेनेही प्रयत्न केले जात आहेत.

नव्या पिढीला संस्कृतीची जोड

आजच्या आधुनिक आणि डिजिटल युगात पारंपरिक सण-उत्सवांचे महत्त्व नव्या पिढीपर्यंत पोहोचविण्याची गरज आहे. गणेशोत्सवाच्या माध्यमातून पर्यावरणपूरकता, स्वच्छता, सामाजिक एकोपा, महिला सहभाग आणि संस्कार यांसारखे संदेश समाजापर्यंत पोहोचविण्यावर मंडळाचा भर आहे.

मोबाईल आणि डिजिटल माध्यमांच्या युगात पारंपरिक सणांचे सांस्कृतिक महत्त्व कायम ठेवत नव्या पिढीला आपल्या संस्कृतीशी जोडणे ही काळाची गरज आहे. यासाठी गणेशोत्सव हे प्रभावी माध्यम ठरू शकते.

पर्यावरणपूरक गणेशोत्सवाचा संदेश गणेशोत्सव साजरा करताना पर्यावरणाचे संरक्षण करण्याची जबाबदारीही प्रत्येक नागरिकाची आहे. स्वच्छता, निर्माल्य व्यवस्थापन, प्लास्टिकचा कमी वापर, पर्यावरणपूरक सजावट आणि परिसर स्वच्छ ठेवण्यासारख्या बाबींना प्राधान्य देऊन गणेशोत्सव अधिक जबाबदारीने साजरा करण्याची गरज आहे.

भक्तीबरोबरच पर्यावरणाची काळजी आणि सामाजिक जबाबदारी हा संदेश गणेशभक्तांपर्यंत पोहोचणे आवश्यक आहे.

३१ वर्षांची गौरवशाली परंपरा

सन १९९५ ते २०२६ या कालावधीत मंडळाने तब्बल ३१ वर्षांची वाटचाल पूर्ण केली आहे. या प्रदीर्घ प्रवासात गणेशोत्सवाच्या माध्यमातून भक्ती, सामाजिक एकोपा, संस्कृती आणि समाजसेवेचा संदेश देण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे.

तीन दशकांहून अधिक काळाची ही परंपरा केवळ एका गणेश मंडळाची वाटचाल नसून, परिसरातील नागरिक, महिला आणि गणेशभक्तांच्या सहभागातून उभी राहिलेली सामाजिक-सांस्कृतिक चळवळ म्हणून पाहता येते.

भक्तीची परंपरा पुढे नेण्याचा संकल्प गणरायाच्या चरणी श्रद्धा अर्पण करताना समाजहिताचा विचार आणि सामाजिक बांधिलकी जपणे, हीच गणेशोत्सवाची खरी ताकद आहे. **‘अष्टविनायक नगरचा राजा प्रतिष्ठान महिला मंडळा’**च्या माध्यमातून ही परंपरा पुढे नेण्याचा संकल्प असल्याचे दिसून येते.

गणरायाच्या भक्तीतून सामाजिक एकोपा वाढावा, महिलांचा सहभाग अधिक मजबूत व्हावा, नव्या पिढीला संस्कार आणि संस्कृतीची ओळख व्हावी तसेच पर्यावरणपूरक गणेशोत्सवाचा संदेश घराघरांत पोहोचावा, अशी अपेक्षा परिसरातील नागरिक आणि गणेशभक्तांकडून व्यक्त होत आहे.

“भक्ती असावी मनात, संस्कृती असावी आचरणात आणि सामाजिक बांधिलकी असावी प्रत्येक कृतीत!”

गणपती बाप्पा मोरया!

मंगलमूर्ती मोरया!

जुळे सोलापूर | विशेष प्रतिनिधी : निलेश डांगे