उजनीत ६५ टक्के पाणीसाठा, डिसेंबरमध्ये आवर्तनाची शक्यता!

 उजनीत ६५ टक्के पाणीसाठा, डिसेंबरमध्ये आवर्तनाची शक्यता!

सोलापूर (कटूसत्य वृत्त) :- सोलापूर जिल्ह्यात यंदा दुष्काळी परिस्थिती गंभीर बनत असताना रब्बी हंगामातील पिकांना पाणी मिळणार की नाही, याबाबत शेतकऱ्यांमध्ये चिंता वाढली आहे. उजनी धरणातून शेतीसाठी पाण्याचे आवर्तन कधी सोडले जाणार, याकडे संपूर्ण जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे. नोव्हेंबरअखेर किंवा डिसेंबरच्या सुरुवातीला शेतीसाठी एक आवर्तन सोडण्याची शक्यता व्यक्त केली जात असून, याबाबतचा अंतिम निर्णय कालवा सल्लागार समितीच्या बैठकीत होण्याची अपेक्षा आहे.

४ नोव्हेंबरच्या आकडेवारीनुसार उजनी धरणात ३५.३० टीएमसी उपयुक्त पाणीसाठा असून धरणाची पाणीपातळी सुमारे ६५ टक्क्यांवर आहे. गतवर्षी याच कालावधीत उजनी धरण पूर्ण क्षमतेने भरलेले होते. मात्र, यंदा धरणातील पाणीसाठ्यात मोठी घट झाल्याने शेतीसाठी पाणी सोडताना प्रशासनाला अत्यंत काळजीपूर्वक नियोजन करावे लागणार आहे.

 शेतीचे आवर्तन की पिण्याच्या पाण्याला प्राधान्य?

सोलापूर जिल्ह्यातील अनेक भागांमध्ये रब्बी हंगामातील पिके पाण्याच्या प्रतीक्षेत आहेत. ज्वारी, गहू, हरभरा तसेच इतर रब्बी पिकांच्या वाढीसाठी वेळेवर पाणी मिळणे आवश्यक आहे. पावसाची अनिश्चितता आणि दुष्काळी परिस्थिती यामुळे शेतकऱ्यांची संपूर्ण भिस्त उजनीच्या पाण्यावर आहे.

मात्र, आगामी उन्हाळ्यात सोलापूर शहरासह जिल्ह्यातील विविध गावांना पिण्याच्या पाण्याचा पुरवठा करण्याचे मोठे आव्हान प्रशासनासमोर असणार आहे. त्यामुळे शेतीसाठी आवर्तन सोडायचे की पिण्याच्या पाण्याचा साठा अधिक राखून ठेवायचा, याचा समतोल साधणे आवश्यक ठरणार आहे.

बाष्पीभवनामुळे नऊ टीएमसी पाण्याची घट होण्याचा अंदाज

नोव्हेंबर ते मे या कालावधीत उन्हाची तीव्रता वाढत असताना उजनी धरणातील पाण्याचे बाष्पीभवन होऊन सुमारे नऊ टीएमसी पाणी कमी होण्याचा अंदाज व्यक्त केला जात आहे. त्यामुळे सध्या उपलब्ध असलेल्या पाणीसाठ्याचे नियोजन करताना प्रशासनाला भविष्यातील पाणीटंचाईचाही विचार करावा लागणार आहे.

एकीकडे रब्बी हंगाम वाचविण्यासाठी शेतकऱ्यांना पाणी हवे आहे, तर दुसरीकडे उन्हाळ्यात नागरिकांना पिण्यासाठी पुरेसे पाणी उपलब्ध करून देणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. त्यामुळे पाण्याचे आवर्तन किती द्यायचे, किती दिवसांसाठी द्यायचे आणि कोणत्या भागांना प्राधान्य द्यायचे, याबाबतचा निर्णय महत्त्वाचा ठरणार आहे.

कर्नाटकाच्या सात टीएमसी पाण्याच्या मागणीने चिंता वाढली

उजनी धरणातील उपलब्ध पाणीसाठ्याच्या नियोजनात कर्नाटक सरकारने केलेल्या सात टीएमसी पाण्याच्या मागणीचाही मुद्दा महत्त्वाचा ठरत आहे. आधीच धरणात गतवर्षीच्या तुलनेत कमी पाणीसाठा असताना कर्नाटकाच्या मागणीमुळे पाणी नियोजनाचा प्रश्न अधिक संवेदनशील झाला आहे.

सोलापूर जिल्ह्याची पिण्याच्या पाण्याची गरज, शेतीसाठी आवश्यक असलेले आवर्तन, बाष्पीभवनामुळे होणारी संभाव्य घट आणि कर्नाटकाची पाण्याची मागणी या सर्व बाबींचा विचार करूनच उपलब्ध पाण्याचे नियोजन करावे लागणार आहे.

 कालवा सल्लागार समितीच्या निर्णयाकडे शेतकऱ्यांचे लक्ष

उजनी धरणातून रब्बी हंगामासाठी पाणी सोडण्याबाबत कालवा सल्लागार समितीच्या निर्णयाला विशेष महत्त्व आहे. या बैठकीत शेतीसाठी आवर्तन सोडण्याची तारीख, पाण्याचे प्रमाण आणि वितरणाचे नियोजन निश्चित होण्याची शक्यता आहे.

सध्या जिल्ह्यातील शेतकरी पाण्याच्या प्रतीक्षेत असून, आवर्तन वेळेत मिळाल्यास रब्बी पिकांना मोठा दिलासा मिळू शकतो. मात्र, निर्णयास विलंब झाल्यास पिकांच्या वाढीवर परिणाम होण्याची भीती शेतकऱ्यांकडून व्यक्त होत आहे.

शेतकऱ्यांना दिलासा मिळणार की प्रतीक्षाच कायम?

उजनी धरण हे सोलापूर जिल्ह्याच्या शेती आणि पिण्याच्या पाण्याच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे आहे. त्यामुळे उपलब्ध पाणीसाठ्याचे नियोजन करताना शेतकरी आणि नागरिक या दोघांच्याही गरजांचा विचार होणे आवश्यक आहे. दुष्काळी परिस्थितीत रब्बी हंगाम वाचविण्यासाठी किमान एक आवर्तन वेळेत सोडावे, अशी अपेक्षा शेतकरी वर्गातून व्यक्त होत आहे.

आता उजनी धरणातून शेतीसाठी पाणी सोडण्याबाबत प्रशासन आणि कालवा सल्लागार समिती कोणता निर्णय घेते, याकडे संपूर्ण सोलापूर जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे. *उजनीत पाणी आहे, पण ते शेताच्या बांधापर्यंत कधी पोहोचणार? हा प्रश्न सध्या प्रत्येक शेतकऱ्याला सतावत आहे.*