धाप लागतेय? खोकला-कफाकडे दुर्लक्ष करू नका; सीओपीडीचा धोका!
जागतिक सीओपीडी दिनानिमित्त फुफ्फुसांच्या आरोग्याबाबत जनजागृती; लवकर निदान आणि योग्य उपचारांवर भर
सोलापूर (कटूसत्य वृत्त) : सततचा खोकला, कफ, थोडे चालले तरी लागणारी धाप आणि श्वास घेताना होणारी घरघर ही केवळ सामान्य लक्षणे समजून दुर्लक्ष करू नका. ही लक्षणे फुफ्फुसांच्या गंभीर आजाराची, म्हणजेच क्रॉनिक ऑब्स्ट्रक्टिव्ह पल्मोनरी डिसीज (COPD) ची असू शकतात. या आजाराबाबत जनजागृती करण्यासाठी बुधवार, १८ नोव्हेंबर रोजी जगभरात जागतिक सीओपीडी दिन साजरा केला जात आहे. यंदा 'चांगल्या जीवनासाठी लवकर निदान आणि व्यवस्थापन' (Early Diagnosis and Management for a Better Life) ही संकल्पना मांडण्यात आली आहे.
दरवर्षी नोव्हेंबर महिन्याच्या तिसऱ्या बुधवारी जागतिक सीओपीडी दिन साजरा केला जातो. फुफ्फुसांचे आरोग्य जपणे, आजाराची सुरुवातीची लक्षणे ओळखणे आणि वेळेत उपचार घेण्याचे महत्त्व नागरिकांना पटवून देणे, हा या जनजागृती मोहिमेचा मुख्य उद्देश आहे.
सीओपीडी म्हणजे नेमका काय आजार?
सीओपीडी हा फुफ्फुसांचा दीर्घकालीन श्वसनविकार आहे. या आजारात श्वासनलिकांमध्ये सूज निर्माण होते तसेच फुफ्फुसांमधील हवेचा प्रवाह मर्यादित होतो. परिणामी रुग्णाला श्वास घेण्यास त्रास होतो. सुरुवातीला लक्षणे सौम्य असल्याने अनेकजण त्याकडे दुर्लक्ष करतात; मात्र कालांतराने हा त्रास वाढत जाऊन दैनंदिन जीवनावर परिणाम होऊ शकतो.
दीर्घकाळ खोकला येणे, वारंवार कफ पडणे, जिने चढताना किंवा थोडे चालतानाही धाप लागणे, श्वास घेताना घरघर होणे आणि वारंवार श्वसनाचे संसर्ग होणे ही या आजाराची प्रमुख लक्षणे आहेत. अशी लक्षणे जाणवल्यास स्वतःहून औषधे घेण्याऐवजी तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
धूम्रपानाबरोबरच प्रदूषणाचाही धोका!
धूम्रपान हे सीओपीडीचे प्रमुख कारण मानले जाते. मात्र केवळ धूम्रपान करणाऱ्यांनाच हा आजार होतो, असे नाही. घरातील चुलीचा धूर, वाढते वायुप्रदूषण, धूळ, रासायनिक पदार्थ आणि औद्योगिक क्षेत्रातील प्रदूषित वातावरण यांचाही फुफ्फुसांवर गंभीर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे धूम्रपान न करणाऱ्या व्यक्तींनाही सीओपीडीचा धोका संभवतो.
स्पायरोमेट्री चाचणीमुळे लवकर निदान शक्य
याबाबत बोलताना श्वसनविकार तज्ज्ञ डॉ. सुयश पाटील यांनी सांगितले की, अनेक रुग्ण आजाराची लक्षणे तीव्र झाल्यानंतरच उपचारासाठी येतात. तोपर्यंत फुफ्फुसांचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान झालेले असू शकते. सीओपीडी हा आजार योग्य प्रतिबंधात्मक उपाय आणि उपचारांच्या मदतीने नियंत्रणात ठेवता येतो. 'स्पायरोमेट्री' या फुफ्फुसांच्या कार्यक्षमतेची तपासणी करणाऱ्या साध्या चाचणीद्वारे आजाराचे लवकर निदान करता येते. वेळेत निदान, योग्य औषधोपचार आणि जीवनशैलीतील आवश्यक बदल केल्यास रुग्ण अधिक चांगले आणि सक्रिय जीवन जगू शकतात.
फुफ्फुसांच्या आरोग्याकडे दुर्लक्ष नको!
सीओपीडीचा धोका टाळण्यासाठी धूम्रपान पूर्णपणे बंद करणे, धूर आणि धूळ यांपासून शक्य तितके संरक्षण करणे, प्रदूषित वातावरणात आवश्यक सुरक्षा साधनांचा वापर करणे आणि नियमित आरोग्य तपासणी करणे महत्त्वाचे आहे. विशेषतः दीर्घकाळ खोकला, कफ किंवा धाप लागण्याचा त्रास असणाऱ्यांनी वेळ न दवडता श्वसनविकार तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
जागतिक सीओपीडी दिनानिमित्त नागरिकांनी आपल्या फुफ्फुसांच्या आरोग्याबाबत जागरूक राहून लक्षणांकडे दुर्लक्ष न करता वेळेत निदान आणि उपचार करून घ्यावेत, असे आवाहन करण्यात येत आहे.
अधिक माहितीसाठी संपर्क :
.jpeg)

No comments:
Post a Comment